Tên Của Bà

Ông ngoại tôi là một kẻ trộm.

Ông ta đánh cắp tên của bà ngoại tôi, đánh cắp thân phận thanh niên trí thức của bà, rồi đưa một người phụ nữ khác rời khỏi vùng núi.

Một người trở thành giáo sư luật, đứng trên bục giảng nói về công bằng.

Một người trở thành danh họa tranh thủy mặc, đứng trước ống kính nói về khí cốt.

Còn bà ngoại tôi thì bị mắc kẹt trong núi cả đời, bị người ta chỉ vào lưng mắng là “đàn bà lăng loàn”.

Đến lúc chết, bà vẫn không nhắm mắt.

Năm mươi năm trôi qua.

Nhờ bà ngoại và mẹ nâng đỡ qua hai thế hệ, tôi rời khỏi vùng núi, trở thành đối tác của một hãng luật hàng đầu.

Mùa tốt nghiệp, tôi ngồi ở vị trí trưởng ban phỏng vấn của hãng luật.

Cô gái ngồi đối diện tôi xinh đẹp, chỉn chu, điềm tĩnh. Cô ta là sinh viên tốt nghiệp xuất sắc nhất của Đại học Chính pháp.

Tôi mở hồ sơ của cô ta ra, lật từng trang một.

Đến phần thông tin gia đình, tay tôi khựng lại.

Tôi nhìn chằm chằm vào cái tên đó rất lâu.

Rồi tôi ngẩng đầu, nhìn cô ta, nhẹ giọng nói:

“Em không qua.”

1

Nụ cười trên mặt cô gái cứng đờ.

“Chị nói gì cơ?”

Tôi gấp hồ sơ lại, giọng rõ hơn lúc nãy.

“Tôi nói, em không qua.”

Các giám khảo bên cạnh nhìn nhau. Luật sư Trương ngồi bên trái hơi nghiêng người sang, hạ giọng thật thấp:

“Luật sư Tô, cô bé mới 20 tuổi mà đã giành giải quán quân phiên tòa giả định toàn quốc, lại còn đăng sáu bài trên tạp chí trọng điểm quốc gia. Đây là một hạt giống rất tốt, hay chị cân nhắc lại?”

Anh ta nói rất khẽ, nhưng phòng họp quá yên tĩnh.

Cô gái nghe thấy.

Lưng cô ta bất giác thẳng hơn.

“Tôi đã cân nhắc rất kỹ.” Tôi đẩy hồ sơ sang một bên. “Bạn Thôi Ý Hàm, em không vượt qua buổi phỏng vấn của tôi. Mời em ra ngoài.”

Trong khoảnh khắc đó, cả phòng như nín thở.

Sắc mặt cô gái cuối cùng cũng thay đổi.

Cô ta chống hai tay lên bàn, đứng bật dậy.

“Chị có ý gì?”

Tôi không trả lời.

Tôi chỉ lặng lẽ nhìn gương mặt ấy.

Đôi mày, sống mũi, đường viền cằm.

Giống bức ảnh cũ mà tôi từng nhìn thấy đến chói mắt.

Bàn tay tôi siết chặt.

Cô gái nhíu mày nhìn tôi, giận dữ quát:

“Chị có biết tôi là ai không?”

“Ông nội tôi là giáo sư danh dự trọn đời của khoa Luật Đại học S.”

“Bà nội tôi là họa sĩ nổi tiếng, viện sĩ trọn đời của Viện Mỹ thuật Quốc gia.”

“Bố mẹ tôi lúc sinh thời đều là thẩm phán của Tòa án Tối cao. Trong giới luật, không ai không biết tên họ.”

“Tôi tốt nghiệp Đại học S, trường chính pháp tốt nhất trong nước. Thành tích đứng đầu toàn khóa.”

Cô ta nói từng câu, khí thế lại tăng thêm một phần.

Đến cuối cùng, gần như cô ta đang nhìn tôi từ trên cao xuống.

“Chị nói xem, tôi không đủ tư cách ở điểm nào?”

“Thành tích chỉ là một phần.”

Tôi bình tĩnh nhìn cô ta, giọng đều đều.

“Muốn bước vào ngành này, tôi coi trọng nhân phẩm tốt và lý lịch sạch hơn.”

“Còn gia đình em…”

Tôi khựng lại. Hồ sơ trong tay bị tôi bóp đến nhăn nhúm.

“Với tôi, đó không phải điểm cộng.”

“Mời em ra ngoài.”

Cô gái sững người.

Có lẽ đây là lần đầu tiên cô ta bị từ chối công khai như vậy. Mặt cô ta đỏ bừng.

“Chị đang cố tình nhắm vào tôi!”

Cô ta cầm hồ sơ trên bàn lên, chỉ vào tôi.

“Tô Tình đúng không? Chị cứ chờ đấy! Chỉ cần ông nội tôi nói một câu, chị sẽ không sống nổi trong ngành này đâu!”

Ném lại câu đó, cô ta quay người bỏ đi.

Trước khi ra khỏi cửa, cô ta còn nhìn tôi một cái. Trong mắt toàn là oán độc.

“Luật sư Tô, chị…” Hai giám khảo bên cạnh còn định nói gì đó.

Tôi giơ tay ngắt lời.

“Tiếp tục. Gọi ứng viên tiếp theo vào.”

Ba ứng viên sau đó đều rất xuất sắc.

Khi tôi trở về văn phòng, vừa đặt hồ sơ của họ lên bàn, đối tác cấp cao Trần Phỉ đã xông vào.

“Tô Tình, cô điên rồi à? Tại sao cô loại Thôi Ý Hàm?”

“Cô có biết gia đình con bé là ai không?”

Tốc độ nói của anh ta nhanh hơn bình thường rất nhiều.

“Ông nội con bé là giáo sư danh dự trọn đời của khoa Luật Đại học S, có hợp tác lâu năm với hãng luật chúng ta! Bây giờ cô đuổi cháu gái ông ấy ra ngoài, cô có biết hậu quả là gì không?”

“Mau công bố lại danh sách. Lập tức nhận con bé vào!”

“Muộn rồi.”

Tôi nhìn thẳng vào anh ta.

“Tôi đã trả hồ sơ của cô ta về rồi.”

Biểu cảm của Trần Phỉ cứng lại trên mặt.

Ngay lúc đó, điện thoại của anh ta reo.

Anh ta cúi đầu nhìn số gọi đến, sắc mặt lập tức thay đổi.

Không kịp nói thêm một chữ nào, anh ta siết điện thoại, bước nhanh ra ngoài.

Trước khi đi, anh ta trừng mắt nhìn tôi.

Ánh mắt đó như đang nói: cô làm mọi chuyện lớn rồi.

Nhưng tôi không sợ.

Ngày này, tôi đã chờ quá lâu rồi.

2

Tôi bình tĩnh xem xong hồ sơ của ba ứng viên.

Cửa phòng bị gõ vang.

Trần Phỉ khom lưng, kính cẩn dẫn một bà lão bước vào.

“Luật sư Tô, đây là bà nội của Thôi Ý Hàm, bà Thẩm Ngọc Khanh.”

Nói xong, anh ta ném cho tôi một ánh mắt cảnh cáo nặng nề rồi đóng cửa lại.

Tôi ngẩng đầu nhìn.

Bà ta mặc một bộ sườn xám màu xanh đậm.

Tóc hoa râm được chải gọn gàng không một sợi rối, kính gọng vàng đặt trên sống mũi.

Rõ ràng đã hơn bảy mươi tuổi, nhưng trên mặt gần như không có mấy nếp nhăn.

Chăm sóc tốt thật.

“Luật sư Tô.”

Bà ta ngồi xuống. Tư thái là kiểu kiêu ngạo chỉ những người sống trong nhung lụa lâu năm mới có.

“Cháu gái tôi muốn đến hãng luật của cô thực tập. Phiền cô sắp xếp giúp.”

Một phong bì dày được đẩy qua mặt bàn.

Tôi nhìn tay bà ta.

Đầy đặn, trắng trẻo. Ngón áp út đeo một chiếc nhẫn phỉ thúy.

Đôi tay này chưa từng làm việc nặng ngày nào.

Nhưng Thẩm Ngọc Khanh thật sự thì không có đôi tay như vậy.

Bà ngoại tôi đã khâu đế giày cả đời dưới ngọn đèn dầu. Các khớp tay thô to, ngón tay quấn đầy vải cũ. Đến lúc chết, những ngón tay ấy vẫn không duỗi thẳng ra được.

Tôi ngẩng đầu, bình tĩnh nhìn bà ta.

“Buổi phỏng vấn của tôi đã kết thúc. Cháu gái bà không qua.”

Mặt bà ta trầm xuống.

Sau cặp kính, đôi mắt bà ta nheo lại, dò xét tôi.

“Luật sư Tô, Ý Hàm là quán quân phiên tòa giả định toàn quốc, đã đăng sáu bài trên tạp chí quốc gia, điểm chuyên ngành năm nào cũng đứng nhất. Cô chặn con bé ngoài cửa, không thấy buồn cười sao?”

“Ứng viên đã được chọn rồi.” Tôi đẩy phong bì trả lại. “Có người phù hợp hơn cháu gái bà.”

Bà ta cúi mắt liếc phong bì bị đẩy lại.

“Sao, chê ít à? Vậy cô ra giá đi.”

Tôi ngẩng đầu nhìn bà ta.

“Tôi chọn người có nguyên tắc của riêng mình. Tôi tin bà là một nghệ sĩ lão thành thì phải hiểu quy tắc hơn tôi, trừ khi…”

Tôi dừng lại, đối diện ánh mắt bà ta.

“Trong mắt bà, nguyên tắc là thứ có thể đem ra mua bán.”

Sắc mặt bà ta hoàn toàn tối sầm.

Bà ta khoanh tay trước ngực, khẽ cười khẩy.